Nguyên nhân gây ra sóng thần chủ yếu là do
động đất.
gió.
bão.
núi lửa.
Phương pháp giải
- Xác định nội dung kiến thức câu hỏi thuộc bài Nước biển và đại dương.
- Từ nội dung kiến thức bài học trên, xác định nguyên nhân chủ yếu gây ra sóng thần.
- Phân tích và lựa chọn đáp án phù hợp nhất.
Lời giải chi tiết
Phân tích các phương án:
- Phương án A. động đất: Là nguyên nhân chủ yếu gây ra sóng thần. Khi động đất xảy ra dưới đáy biển, sự di chuyển đột ngột của đất đá có thể đẩy nước lên cao, tạo ra những con sóng lớn lan tỏa ra các hướng, được gọi là sóng thần.
- Phương án B. gió: Gió có thể tạo ra sóng lớn trên bề mặt biển, nhưng không phải là nguyên nhân chính gây ra sóng thần. Sóng do gió thường ngắn và không mạnh mẽ như sóng thần.
- Phương án C. bão: Bão có thể gây ra sóng lớn nhưng vẫn không được coi là nguyên nhân chính của sóng thần. Những cơn bão lớn cũng tạo ra sóng lớn nhưng khác với sóng thần do động đất.
- Phương án D. núi lửa: Hoạt động núi lửa dưới đáy biển có thể gây ra sóng thần, nhưng tần suất xảy ra ít hơn so với động đất.
Vậy đáp án đúng là A. động đất.
Những khu vực ven biển nằm dọc theo Vành đai lửa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, đặc biệt là Indonesia và Nhật Bản, là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ sóng thần.
*Nguyên nhân:
- Hoạt động địa chất mạnh mẽ:
+ Vành đai lửa Thái Bình Dương: Nơi các mảng kiến tạo va chạm mạnh mẽ, dẫn đến nhiều trận động đất dưới đáy biển cường độ cao – nguyên nhân chính gây sóng thần.
+ Ấn Độ Dương: Cũng có các ranh giới mảng kiến tạo năng động, gây ra sóng thần lớn (điển hình là trận sóng thần 2004).
+ Ngoài động đất, phun trào núi lửa dưới biển hoặc lở đất ngầm cũng là nguyên nhân gây sóng thần, và các hiện tượng này thường xảy ra ở những khu vực này.
- Đặc điểm địa hình ven biển:
+ Bờ biển thấp, bằng phẳng: Sóng thần dễ dàng tràn sâu vào đất liền, gây thiệt hại trên diện rộng.
+ Vịnh và eo biển: Có thể làm tăng cường độ của sóng thần do hiệu ứng hội tụ.
- Hệ thống cảnh báo và mức độ chuẩn bị (trong quá khứ):
+ Trước đây, nhiều quốc gia trong khu vực này còn thiếu hệ thống cảnh báo và kế hoạch ứng phó hiệu quả, dẫn đến số lượng thương vong lớn (ví dụ sóng thần Ấn Độ Dương 2004). Mặc dù hiện nay đã có nhiều cải thiện, cường độ thảm họa đôi khi vẫn quá lớn.
*Ví dụ về các trận sóng thần lớn:
- Sóng thần Ấn Độ Dương 2004: Gây ra bởi động đất 9,2 độ Richter, ảnh hưởng 14 quốc gia và hơn 225.000 người thiệt mạng, với Indonesia là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất.
- Động đất và sóng thần Tohoku (Nhật Bản) 2011: Sóng thần cao tới 40m, san phẳng nhiều thị trấn và gây thảm họa hạt nhân Fukushima.
- Sóng thần eo biển Sunda (Indonesia) 2018: Xảy ra do lở đất sau núi lửa Krakatoa phun trào, gây thiệt hại bất ngờ.